การละเมิดสิทธิเด็กของสื่อมวลชน

การละเมิดสิทธิเด็กของสื่อมวลชน

คอลัมน์ ณ ริมคลองประปา โดย ประสงค์ วิสุทธิ์

 

 

ข่าวคดีสาว อายุ 16-17 ปี ที่ขับรถยนต์ฮอนด้า ซีวิค ไปชนท้ายรถตู้บนทางด่วนดอนเมืองโทลล์เวย์จนมีผู้เสียชีวิตถึง 9 ศพ ทำให้ผู้ประกอบวิชาชีพสื่อมวลชนและสังคมบางส่วนได้เรียนรู้และตระหนักว่า เด็กและเยาวชน (อายุต่ำกว่า 18 ปี) ต้องได้รับการปกป้องคุ้มครองเป็นพิเศษจากกฎหมาย ไม่ว่าเด็กและเยาวชนนั้นจะเป็นผู้ต้องหรือจำเลยก็ตาม

 

ความจริงแล้ว ประเทศไทยมีกฎหมายเฉพาะสำหรับปกป้องคุ้มครองเด็กและเยาวชนมิให้ถูกกระทำยำยี ด้วยการประจาน (ผ่านสื่อสารมวลชนและวิธีการต่างๆ) ต่อสังคมมาเป็นเวลานานเกือบ 20 ปีแล้ว แต่น่าเสียดายที่ผู้ประกอบวิชาชีพสื่อมวลชนจำนวนมากมิได้เรียนรู้หรือ ตระหนักที่จะปฏิบัติตามกฎหมายดังกล่าว ยังคงมีการนำเสนอข่าวและภาพละเมิดเด็กและเยาวชนอยู่ตลอดเวลา

เราจึงเห็นภาพเด็กที่ตกเป็นเหยื่อการทารุณกรรมทางเพศถูกนำจับมาสวมไอ้ โม่งผ่านทางหนังสือพิมพ์และโทรทัศน์ เพื่อคะแนนเสียงของนักการเมืองหญิงคนหนึ่ง

เราจึงเห็นภาพดาราสาวเอาทารกตัวน้อยๆ มาโชว์ตัวทางจอทีวีพร้อมกับอ้างว่า ดาราหนุ่มชื่อดังเป็นพ่อของเด็ก และมีการถ่ายทอดภาพและข่าวเรื่องนี้อย่างโจ๋งครึ่มในสื่อมวลชนทุกแขนง

ขณะที่มีผู้ที่อ้างตัวว่า ต่อสู้เพื่อสิทธิของสตรีออกมาปกป้องดาราสาวอย่างแข็งขัน แต่แทบไม่มีใครออกมาปกป้อง “ทารกน้อย” ที่ตกเป็นเครื่องมือของผู้ใหญ่

เราจึงเห็นภาพพิธีกรชื่อดัง เล่าข่าวอย่างเมามันว่า มี “เด็กสาวใจแตก” อายุ 15 ปี คลอดลูกพิการแล้วทิ้งลูกให้แม่ (ยายของเด็ก) เลี้ยงตามลำพัง

แม้มิได้กล่าวถึงชื่อของเด็กสาว แต่ภาพทางทีวีกลับฉายภาพแม่กำลังอุ้มทารกพิการ พร้อมชื่อเสียง เรียงนามให้สัมภาษณ์ถึงความทุกข์ยากที่ต้องเลี้ยงหลานตามลำพัง

จริงอยู่ พ.ร.บ.จัดตั้งศาลเยาวชนและครอบครัว และและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ.2534 ซึ่งคุ้มครองเด็กและเยาวชนไม่ให้เผยแพร่ภาพหรือข้อความใดๆ ที่จะทำให้รู้จักตัวเด็กหรือเยาวชนที่อาจทำให้ได้รับความเสียหายเป็นการคุ้ม ครองผู้ที่ตกเป็นจำเลยในศาลเท่านั้น

แต่ในช่วงเกือบ 20 ปีที่ผ่านมา มีการพัฒนากฎหมายด้านนี้ให้ครอบคลุมเด็กและเยาวชนทั่วไปด้วย ได้แก่ พ.ร.บ.คุ้มครองเด็ก พ.ศ.2546 ซึ่งมีบทบัญญัติขยายการคุ้มครองเด็กและเยาวชนออกไปอย่างกว้างขวาง ไม่จำกัดเฉพาะผู้ที่ตกเป็นผู้ต้องหาหรือเป็นเหยื่อในคดีอาญา แต่กินความถึงเด็กและเยาวชนทั่วไปด้วย

“ห้ามมิให้ผู้ใดโฆษณาหรือเผยแพร่ทางสื่อ มวลชนหรือสื่อสารสนเทศประเภทใด ซึ่งข้อมูลเกี่ยวกับตัวเด็กหรือผู้ปกครอง โดยเจตนาที่จะทำให้เกิดความเสียหายแก่จิตใจ ชื่อเสียง เกียรติคุณ หรือสิทธิประโยชน์อื่นใดของเด็ก หรือเพื่อแสวงหาประโยชน์สำหรับตนเองหรือผู้อื่นโดยมิชอบ” (มาตรา 27 )

ผู้ใดฝ่าฝืนต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (มาตรา 79 )

 

แต่เป็นที่ฮือฮามากคือ การตรา พ.ร.บ.คุ้มครองผู้ถูกกระทำด้วยความรุนแรงในครอบครัว พ.ศ.2550 ซึ่งมีบทบัญญัติครอบคลุมการห้ามเสนอข่าวของสื่อมวลชนอย่างกว้างขวางรวมถึง บุคคลในครอบครัว ทั้งผู้ที่ถูกกระทำและผู้กระทำรุนแรงในครอบครัวทั้งหมด

นี่ยังไม่นับ พ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์ พ.ศ.2551 ที่มีบทบัญญัติปกป้องการเผยแพร่ภาพและข่าวที่มีผลกระทบเหยื่อการค้ามนุษย์ ด้วย

 

แม้มีการตรากฎหมายออกมาหลายฉบับข้างต้น แต่สื่อมวลชนก็ยังคงนำเสนอภาพและข่าวละเมิดเด็กและเยาวชนอยู่ตลอดเวลา โดยที่ยังไม่มีสื่อมวลชนรายได้ถูกดำเนินคดีด้วยกฎหมายเหล่านี้แม้แต่คดีเดียว

นอกจากกฎหมายที่มีบทบัญญัติในเรื่องนี้อย่างชัดเจนแล้ว สภาการหนังสือพิมพ์แห่งชาติได้ออกข้อบังคับว่าด้วยจริยธรรมแห่งวิชาชีพฯ ตั้งแต่ปี 2541 ว่า “ในการเสนอข่าวหรือภาพ ใดๆ หนังสือพิมพ์ต้องคำนึงมิให้ล่วงละเมิดศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของ บุคคลที่ตกเป็นข่าวโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ต้องให้ความคุ้มครองอย่างเคร่งครัดต่อสิทธิมนุษยชนของเด็ก สตรีและผู้ด้อยโอกาส

“ในการเสนอข่าวตามวรรคแรก ต้องไม่เป็นการซ้ำเติมความทุกข์หรือโศกนาฏกรรมอันเกิดแก่เด็ก สตรีและผู้ ด้อยโอกาสนั้นไม่ว่าทางใด”

แต่ดูเหมือนว่า สื่อมวลชนส่วนหนึ่งมิได้ใส่ใจต่อข้อบังคับดังกล่าว จึงมีการนำเสนอข่าวและภาพละเมิดเด็ก เยาวชนและสตรีอยู่เป็นระยะๆ

จึงหวังว่า ข่าวคดีสาวซีวิค อายุ 16 ปี จะกระตุ้นให้สื่อมวลชนตระหนึกถึงสิทธิของเด็กและเยาวชนมากขึ้น แม้เพิ่มเพียงเล็กน้อยก็ยังดี

 

About these ads

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: